Dopalacze-informacje o szkodliwości

DOPALACZE

 

Co to są dopalacze?

„Dopalacz” to termin nie posiadający charakteru naukowego. Używa się go potocznie, dla nazwania grupy różnych substancji lub ich mieszanek o rzekomym bądź faktycznym działaniu psychoaktywnym, nie znajdujących się wcześniej na liście substancji kontrolowanych przepisami ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Fakty i mity o dopalaczach

„Dopalacze są bezpieczną alternatywą dla substancji nielegalnych”

Zamieszczane na stronach internetowych informacje na temat badań rzekomo potwierdzających brak szkodliwości określonej substancji stwierdzają, że przynajmniej niektóre dopalacze są bezpieczną alternatywą dla szkodliwych efektów nielegalnych i uzależniających narkotyków. Podczas gdy informacje z badań dotyczą jedynie faktu, że nie zawierają one substancji objętych kontrolą prawną, co nie jest równoznaczne z tym, że oferowane produkty są bezpieczne dla użytkowników. Nie ma zatem mowy o żadnym certyfikacie bezpieczeństwa używania.

Prawdą jest, że liczba wiarygodnych badań i analiz na temat dopalaczy, w większości będących nowo zsyntetyzowanymi substancjami, jest bardzo ograniczona. Zapewne wiesz, że zanim nowa substancja trafi do rąk lekarzy i wejdzie do powszechnego użytku jako lek, musi przejść wszechstronne testy laboratoryjne, próby na zwierzętach doświadczalnych i trzy fazy badań z udziałem ludzi, czyli badań klinicznych.

W ostatnim czasie było przynajmniej kilkadziesiąt zgłoszeń do szpitali (głównie psychiatrycznych) spowodowanych używaniem dopalaczy. Istnieją także przesłanki do tego, by przypuszczać, że niektóre z nich mogą uzależniać. Czy nie jest tak, że swoje wynalazki producenci dopalaczy testują na Tobie?

„Dopalacze są wyrobami kolekcjonerskimi”

Na opakowaniach dopalaczy widnieją wyraźne ostrzeżenia: „Nie do spożycia przez ludzi”. Na niektórych opakowaniach można znaleźć także informację, by „w przypadku spożycia niezwłocznie udać się do lekarza”. W sklepach dopalacze sprzedawane są jako produkty kolekcjonerskie, co oznacza, że oferta adresowana jest do kolekcjonerów tabletek, którzy umieszczają je w klaserach i trzymają na półkach, obok kolekcji znaczków czy monet. Dopalacze to produkty, które nie są zarejestrowane do użytku przez ludzi.

„Dopalacze są legalne w całej Europie”

Często można usłyszeć opinię, że dopalacze są legalne w całej Europie, podczas gdy poziom kontroli nad substancjami zawartymi w dopalaczach w poszczególnych krajach jest różny. Istnieją w Europie takie kraje, jak Wielka Brytania czy Holandia, które prowadzą politykę bardziej liberalną względem ww. substancji. Są także kraje, które prowadzą politykę bardziej restrykcyjną, a lista substancji zakazanych obejmuje bardzo szerokie spektrum substancji, w tym także większość składników dopalaczy (np. Szwecja, Belgia, Irlandia). Tak więc stwierdzenie, że dopalacze są legalne w Europie jest trochę na wyrost.

„Poza tabletkami imprezowymi, dopalacze to w większości zioła lub ich mieszanki od setek lat wykorzystywane w obrzędach religijnych. Wszystkie są pochodzenia naturalnego. Żadnej chemii”

Ostatnie badania przeprowadzone przez ekspertów chemii, między innymi w Austrii, Niemczech, a także w Polsce wykazały, że w składzie niektórych dostępnych na rynku mieszanek ziołowych znajduje się przynajmniej kilka syntetycznych agonistów receptorów kanabinoidowych takich jak JWH-018 czy CP-47,487. Wedle posiadanej obecnie wiedzy żadna z tych syntetycznych substancji nie występuje w naturze.

Rodzaje dopalaczy i ich działanie na organizm ludzki

 

1. Mieszanki ziołowe

 

Występujące pod postacią aromatyzowanego suszu roślinnego lub skrętów mieszanki ziołowe wykazują lekko psychodeliczne działanie, podobne do konopi indyjskich. Ich działanie może być stymulujące, euforyzujące, relaksujące bądź uspokajające, w zależności od indywidualnych cech organizmu użytkownika oraz jego nastroju.

Niektóre mieszanki mają w swoim składzie nawet 10 różnych roślin zawierających rozmaite składniki psychoaktywne. Paląc taka mieszankę wprowadza się do organizmu kilka różnych substancji oraz dodatkowe produkty spalania. Takie jednoczesne oddziaływanie na organizm wielu substancji o różnym działaniu jest często niebezpieczne i nieprzewidywalne w skutkach.

 

Działania niepożądane związane ze stosowaniem mieszanek ziołowych to:

- bóle głowy

- bóle w okolicach klatki piersiowej

- chwilowe problemy z oddychaniem występujące bezpośrednio po paleniu

- znużenie i brak chęci do działania

- stany lękowe

- problemy z koncentracją.

 

2. TFMPP

 

Trifluorometylofenylpiperazyna jest syntetyczną substancją psychoaktywną, wykazującą stymulujące działanie. Występuje w postaci białego proszku, który łączy się z BZP w formie tabletek.

 

Działania niepożądane związane z zażywaniem preparatów zawierających TFMPP to:

- bóle głowy i migreny

- brak apetytu

- bezsenność

- wymioty

 

Podobnie jak w przypadku BZP, skutki długotrwałego przyjmowania TFMPP nie są do tej pory dokładnie znane, lecz istnieją przesłanki mówiące, że substancja ta może uzależnić. Wiadomo też, że obciąża układ krążenia, powoduje bowiem odwodnienie organizmu i kołatanie serca.

 

3. Szałwia wieszcza – Salvia Divinorum

 

Ekstrakty i susze z tej występującej w stanie naturalnym w Meksyku rośliny znajdują się w ofercie sklepów z dopalaczami. Głównym jej składnikiem aktywnym jest salvinorin A.

Efekty działania szałwii wieszczej na organizm różnią się w zależności od indywidualnych cech organizmu, nastroju w momencie jej przyjęcia oraz dawki. Najczęstszym sposobem aplikacji jest palenie skrętów z suszonych liści, efekt działania utrzymuje się wówczas od kilku do kilkudziesięciu minut. Doustne przyjęcie wywołuje szybszy, ale jednocześnie słabszy efekt psychodeliczny.

Alkaloid zawarty w roślinie wywołuje silny efekt halucynogenny, powoduje utratę kontroli nad zachowaniem oraz znaczne trudności w poruszaniu się. Osoba, która przyjęła preparat może całkowicie przestać panować nad swoimi czynami. Taki stan nie trwa długo, jednak ze względu na możliwość wyrządzenia sobie w tym czasie krzywdy może zagrażać zdrowiu lub nawet życiu danej osoby.

Ponadto po zapaleniu skręta nawet przez kilka godzin utrzymuje się silny ból głowy, spowodowany wdychaniem wraz z dymem różnych produktów spalania.

Do tej pory nie poznano dostatecznie właściwości toksykologicznych szałwii wieszczej. Nie wiadomo, na jakie receptory oddziałuje, a skutki długotrwałego jej przyjmowania nie są znane. Specjaliści nie wyjaśnili dotychczas, czy może poczynić nieodwracalne zmiany w układzie nerwowym.

 

4. Fly Agaric

 

W ofercie sklepów z dopalaczami znajdują się preparaty z muchomora czerwonego Amanta muscaria. Kapelusz grzyba występuje w postaci różnej wielkości kawałków. Na większych można dostrzec białe lub kremowe blaszki z jednej strony, a druga przyjmuje barwę od żółto-pomarańczowej do jaskrawo-czerwonej.

Charakterystyczny stan odurzenia osiągany jest przez żucie świeżych lub wysuszonych owocników lub picie wywaru z Amanta muscaria. Efekty przyjęcia początkowo przypominają stan upojenia alkoholowego, nastrój poprawia się, a dobremu samopoczuciu towarzyszy nadmierna gadatliwość.

W kolejnym etapie odurzenia pojawiają się halucynacje wzrokowe i słuchowe. Niektórzy użytkownicy odczuwają też przygnębienie, a czasem pojawia się u nich silne pobudzenie psychomotoryczne, wpadają w napady szału. Pojawiające się wówczas nadmierne rozdrażnienie uwrażliwia wszystkie zmysły, dlatego nawet ciche lub umiarkowane dźwięki czy naturalne oświetlenie stają się trudne do zniesienia. Wypaczony zostaje także zmysł wzroku, przez co małe przedmioty mogą przybierać w umyśle użytkownika ogromne rozmiary. Niekiedy zniesienie reakcji źrenic na światło powoduje tak silne ich rozszerzenie, że może dojść do utraty wzroku poprzez oślepienie.

 

Objawom tym zwykle towarzyszy szereg innych skutków ubocznych, takich jak:

- nagłe osłabienie

- zmęczenie

- zaburzenie równowagi

- nadmierne pocenie się

- zawroty głowy

- szum w uszach

- zaburzenia żołądkowo – jelitowe,

- nudności, biegunka, wymioty

- przyśpieszenie tętna

- podwyższenie temperatury ciała nawet do 40 ºC

- suchość w jamie ustnej

- zaczerwienienie skóry

- śpiączka

- zaburzenia oddechu

- obniżenie ciśnienia krwi.

5. Kratom

 

Kratom to powszechna nazwa liściastego drzewa Mitragyna Speciosa. Specyfiki zawierające zawarte w nim substancje, czyli mitragynę i jej hydroksylowe pochodne sprzedawane są w sklepach z dopalaczami. Preparat ten występuje w formie wysuszonych, sproszkowanych liści lub brunatnego, sproszkowanego ekstraktu w postaci kapsułek, który ma 30 razy silnie działanie niż susz.

Kratom, uważany za łagodniejszą formę opium, wykazuje stymulujące i depresyjne działanie na ośrodkowy układ nerwowy. Żucie niewielkich ilości świeżych lub suszonych liści, bądź też picie wywaru z nich lekko pobudza, natomiast przyjęcie ich w większych dawkach wywołuje euforię, błogostan oraz senność.

 

Do najczęstszych działań niepożądanych związanych z przyjęciem kratomu zalicza się:

- zaburzenia perystaltyki jelit

- wymioty

- osłabienie potencji seksualnej

- brązowienie skóry

- obniżenie sprawności psychomotorycznej.

 

Przy częstym stosowaniu tego typu preparatów może rozwinąć się uzależnienie podobne do opioidalnego, włącznie z wszystkimi jego konsekwencjami. Ich przedawkowanie jest stosunkowo łatwe.

 

6. BZP

 

N – benzylopiperazyna jest syntetycznym symulantem Ośrodkowego Układu Nerwowego. Występuje w postaci białego proszku, najczęściej w formie tabletek w połączeniu z TFMPP. Wykazuje działanie podobne do amfetaminy, ale 10 - krotnie słabsze.

 

Działania niepożądane związane z zażywaniem preparatów zawierających BZP to:

- bóle głowy

- bóle brzucha

- nudności i wymioty

- kołatanie serca

- brak apetytu

- bezsenność

- stany lękowe

- dezorientacja

- zmiany nastroju

- rozdrażnienie

- drgawki.

 

Skutki długotrwałego przyjmowania BZP nie są do tej pory dokładnie znane, prawdopodobnie substancja ta może uzależnić oraz obciąża układ krążenia, powoduje bowiem odwodnienie organizmu i kołatanie serca.

 

 

 

 

 

 

 

Czy „dopalacze” szkodzą?

 

Zainteresowanie mediów wywołały skutki działania „dopalaczy” w postaci zatruć i przedawkowania, niekiedy śmiertelnego. Ponieważ toksykolodzy nie mieli precyzyjnych danych na temat składu tych produktów, znacznie trudniejsze było ratowanie zatrutych, których zresztą ciągle przybywało. Obserwowano u nich typowe objawy ciężkich zatruć, co więcej objawy te bywały bardzo zmienne, nieprzewidywalne, tak, jakby na organizm działała seria znanych substancji po kolei. Bo w dopalaczach są potencjalne trucizny. Trzeba jednak powiedzieć, że nie tylko utrata zdrowia i życia wchodzi w grę, ale wszystkie inne skutki charakterystyczne dla typowych narkotyków.

 

 Jeśli na przykład w tzw. Dopalaczach znaleziono substancje pochodne do THC (tetrahydrokannabinolu) zawartego w liściach konopi indyjskich, to nic dziwnego, że szkody będą analogiczne do szkód przypisywanych marihuanie. Podobnie ze składnikami zbliżonymi do amfetaminy, jak efedryna, mefedron, benzylopiperazyna. Zatem wyobraźmy sobie, że ktoś wymiesza kilka dobrze znanych narkotyków i uczyni z tego produkt. Szkody i negatywne efekty będą dotyczyć nie tylko czysto fizjologicznej strony utraty zdrowia czy uzależnienia, ale będą o wiele szersze, na przykład społeczne czy psychologiczne.

 

Należy się spodziewać po tzw. dopalaczach takich samych lub zwiększonych skutków negatywnych, jak w przypadku „oswojonych” już narkotyków.

 

Wstępne katalogi strat i działania poszczególnych dopalaczy na organizm ludzki są
w trakcie układania, ale można się zapoznać z obserwacjami na kilku aktualizowanych stronach internetowych. Wniosek, jaki się nasuwa po lekturze tych katalogów ujawnia, że mamy tu do czynienia ze zjawiskiem analogicznym, jak skutki lekomanii, narkomanii i zatruć toksynami.

 

Dopalacze to związki o działaniu psychostymulującym, działające podobnie jak narkotyki. Skutki uboczne zażywania dopalaczy mogą spowodować utratę zdrowia lub życia. Zobacz, jaki wpływ na organizm mogą mieć niektóre dopalacze:

 

  • nadmierna wesołość, ale też przygnębienie i przerażające uczucie pustki mogą towarzyszyć osobie zażywającej dopalacze;
  • objawy chorobowe, takie jak: uporczywy suchy kaszel, wysięk z nosa, osłabienia
    i omdlenia, wymioty, zaparcia lub rozwolnienia, częste przeziębienia i infekcje, gwałtowne zmiany ciśnienia krwi oraz skoki temperatury ciała, nagłe pogorszenie stanu uzębienia, złe wyniki badań moczu i krwi, bóle różnych części ciała;
  • wymioty i nudności spowodowane mogą być podrażnieniem śluzówki oraz wpływem substancji zawartych w dopalaczach na ośrodkowy układ nerwowy;
  • gwałtowny wzrost temperatury ciała jest częstym skutkiem zażycia dopalaczy
    i bezpośrednią przyczyną śmierci młodych ludzi zażywających dopalacze;
  • pobudzenie psychoruchowe powoduje brak potrzeby snu które może utrzymywać się przez wiele godzin;
  • bełkotliwa mowa i splątanie to jeden z objawów spożycia tych niebezpiecznych środków;
  • po zażyciu dopalaczy zwieracze mogą nie wytrzymać, czego efektem jest nietrzymanie moczu i brak kontroli nad innymi czynnościami fizjologicznymi;
  • silne pobudzenie i agresywne zachowanie to typowe objawy po spożyciu niektórych dopalaczy;
  • dopalacze działają na układ nerwowy prowadząc do przyspieszenia akcji serca
    i wzrostu ciśnienia tętniczego krwi;
  • bóle wieńcowe i udar mózgu mogą być konsekwencją działania dopalaczy;
  • kolorowe wizje, ale też przerażające halucynacje, depresja, problemy natury psychicznej i zawroty głowy mogą być efektem działania dopalaczy;
  • zmiany w zachowaniu, jak np. nagła zmiana nawyków, wahania nastroju
    i aktywności (często naprzemiennie zmęczenie z euforią), izolowanie się od bliskich i znajomych, pojawiają się nowi „dziwni” znajomi, tajemnicze rozmowy telefoniczne i nagłe wyjścia, posługiwanie się niezrozumiałym językiem (slangiem);
  • problemy finansowe często powodujące konflikty, wynoszenie wartościowych przedmiotów i niekorzystne zamiany rzeczy, niewytłumaczalne spóźnienia oraz późne powroty, kłamstwa, oszustwa, pomniejszanie wszelkich autorytetów, wprowadzanie relatywistycznych poglądów;
  • nadmierny apetyt lub brak apetytu, spadek zainteresowania ulubionymi zajęciami;
  • zmiany w wyglądzie zewnętrznym, jak np. blada, ziemista, zmieniona cera, krosty
    i owrzodzenia;
  • przekrwione oczy, rozszerzone lub zwężone źrenice, spadek wagi ciała;
  • zaniedbanie w sferze higieny osobistej.

 

 

Drodzy Rodzice…

 

Jeżeli uważacie, że Wasze dzieci nie mają styczności z substancjami psychoaktywnymi, to macie racje… wydaje Wam się. Być może Wasze dziecko nigdy tego Wam nie powie, ale to nie znaczy, że nie widziało dopalaczy, narkotyków czy sterydów. Widzieli. U kolegów z klasy, na szkolnej wycieczce, wakacyjnym wyjeździe, na ławce pod blokiem, dyskotece czy nawet siłowni.

Źli ludzie mogą tylko wtedy ich oszukać, gdy czują się samotne, nie atrakcyjne, nie dość zdolne, zagubione lub gdy nie mogą sprostać rodzicielskim marzeniom i wymaganiom. Zawsze wtedy gdy pozorna szarość życia codziennego wydaje im się nieznośna, pojawi się ktoś kto zaoferuje im zgubną ułudę szczęścia, powodzenia i atrakcyjności.

Dlatego rozmawiajcie z nimi, szanujcie ich marzenia i wspierajcie w ich dążeniach jak tylko możecie. Stawka jest ich zdrowie, szczęście i życie.

Być rodzicami nastolatka nie jest łatwo. Jeżeli jednak rozumie się i pamięta, że okres dorastania jest tak samo trudny dla rodziców, jak i dla dziecka – to połowa sukcesu. Większość rodziców najbardziej boi się okresu, kiedy dziecko zaczyna dorastać. Zaczyna wtedy wymykać się spod kontroli, buntuje się, poszukuje nowych doświadczeń, a rodzice czują się bezradni, w dodatku mniej ważni dla dziecka niż jego rówieśnicy.

Wszyscy chcemy być dobrymi rodzicami i na ogół nie szczędzimy wysiłku, aby nasze dzieci były szczęśliwe. Staramy się, chcemy dla dziecka jak najlepiej, a mimo to zdarza się, że spotykają nas rozczarowania, a dziecko sprawia kłopoty.

Nie ma prostych i skutecznych recept na to, jak całkowicie uchronić dziecko przed narkotykami, ale jedno jest pewne: im lepszy mamy kontakt z dzieckiem, tym łatwiej ustrzeżemy je przed narkotykami. Rozmowa jest podstawą dobrych kontaktów z dzieckiem, bo pozwala lepiej poznać jego świat, oczekiwania, marzenia, ale też różnorodne problemy. Nie bójmy się rozmawiać także na trudne tematy. Wiedza o narkotykach pomaga przełamać opory przed rozmową z dzieckiem na ten trudny temat.

Im więcej wiemy na temat narkotyków, tym łatwiej przekonamy dziecko o ich szkodliwości. Używajmy rzeczowych argumentów.

 

 

 

Co warto wiedzieć i robić, aby chronić dziecko przed narkotykami:

 

znać prawa rządzące rozwojem dziecka,

 

wiedzieć jak budować dobry kontakt z dzieckiem,

 

znać powody, dla których młodzi sięgają po narkotyki,

 

być konsekwentnym w przestrzeganiu zasad,

 

mieć rzetelną wiedzę na temat narkotyków.

 

 

Gdzie szukać pomocy?

 

 

Informator na temat placówek udzielających pomocy osobom z problemem narkotykowym dostępny jest na stronie: www.kbpn.gov.pl

 

Antynarkotykowy Telefon Zaufania

801 199 990

czynny codziennie od 16.00 do 21.00

 

Jeśli chcesz wiedzieć więcej odwiedź strony internetowe

www.narkomania.gov.pl

www.narkomania.pl

www.narkotyki.pl

www.parpa.pl

www.smppp.edu.pl

www.dopalacze.info

 

 

 

Tekst przygotowano w oparciu o informacje ze stron internetowych:

http://www.kbpn.gov.pl

http://www.narkomania.org.pl/

http://www.dopalaczeinfo.pl/

oraz ulotkę opracowaną przez Annę Król.